خانه | مقالات | شغلي و حرفه اي | آنالیز خطرات شغلی

آنالیز خطرات شغلی

اندازه فونت: Decrease font Enlarge font
image

این متن برای کارفرمایان،فورمن ها و بازرسان ایمنی مناسب می باشد اما توصیه می کنیمکارگران هم از اطلاعات این جزوء برای تجزیه و تحلیل شغل خود و خطرات محیط کار و گزارش آن به سرپرستان استفاده کنند.

 1- خطر چیست؟

 خطر پتانسیلی جهت ایجاد جراحت می باشد. در یک اصطلاح کلی خطر با شرایط یا فعالیت کنترل نشده که می تواند آسیب و بیماری تولید کند ارتباط دارد .

ضمیمه 2 لیستی از خطرات شایع در محیط کار را نشان می دهد.تشخیص خطرات و حذف یا کنترل آنها به ما امکان جلوگیری از وقوع آسیبها و بیماری ها را می دهد.

 2- تجزیه و تحلیل خطرات شغلی چیست؟

 تجزیه و تحلیل خطرات شغلی یک روش جهت تمرکز روی وظایف کاری و راههای شناخت خطرات قبل از وقوع آنها است.این تمرکز روی کارگر،مراحل انجام کار،تجهیزات و محیط کار می باشد . بطور کلی قبل از اینکه ما خطرات کنترل نشده را شناسایی کنیم می توانیم آنها را حذف یا کاهش داده و به یک حد قابل قبول برسانیم.

 3- چرا تجزیه و تحلیل خطرات شغلی مهم است؟

 همه روزه بسیاری از کارگران در محیطهای کاری آسیب می بینند و یا اینکه کشته می شوند.بنابراین ایمنی و بهداشت می تواند به کار ما،شغل ما و زندگی ما ارزش بدهد.ما می توانیم به پیشگیری از بیماریها و آسیبها در محیط کار با انجام صحیح کار و اطمینان از اینکه کارگران آموزش مناسب از نحوه انجام کار دیده اند کمک کنیم.یکی از بهترین راههای تعیین انجام صحیح کار تجزیه و تحلیل خطرات آن شغل است.این آنالیز بخشی از سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت است.

 4- ارزش تجزیه و تحلیل خطرات شغلی چیست؟

 کارشناسان ایمنی می توانند جهت حذف و پیشگیری از خطرات موجود در محیط کار از تجزیه و تحلیل شغلها استفاده کنند.در نتیجه تعداد بیماریها و حوادث ناشی از کار کم شده،محیط کار ایمن شده،روشهای کاری موثرتر شده،هزینه ها کاهش می یابد و فعالیت کارگران افزایش می یابد.همچنین با آنالیز شغلی می توان به کارگران آموزش داد تا در انجام کار خود مقررات و دستورالعملهای ایمنی را رعایت کنند.برای اثر پذیری آنالیز شغلها،مدیریت باید تعهد خود در مورد ایمنی و بهداشت و حمایت از برنامه ها را به هنگان اثبات کند.در غیر اینصورت زمانیکه کارگران در شرایط خطرناک قرار می گیرند بعلت دلسرد شدن از مدیریت ارشد سازمان امیدی جهت بهبود شرایط کار خود ندارند.

 5- چه مشاغلی جهت آنالیز مناسب هستند؟

 آنالیز شغلی دربرگیرنده تمام مشاغل در محیط کار است اما اولویتها باید بترتیب زیر باشد:

الف- مشاغل با نرخ بیماری و آسیب بالا

ب- مشاغل با ریسک بالقوه در ایجاد بیماری و آسیبهای شدید و یا معلولیت

ج- مشاغلی که با یک خطای انسانی حوادث و آسیبهای شدیدی را بوجود می آورند.

د- مشاغلی که برای اپراتورها جدید می باشند.

ه- مشاغلی که نیاز به داشتن دستورالعمل دارند.

 

از کجا شروع کنیم؟

 1- مشارکت کارگران:

مشارکت کارگران در پروسه آنالیز خطرات بسیار مهم است.آنها اطلاعات مفیدی از کار داشته که در پیدا کردن خطرات باارزش هستند.مشارکت کارگران در کاهش اشتباهها و اطمینان از کیفیت آنالیز مفید خواهد بود.همچنین استفاده از پیشنهادها و نظرات آنان روش بسیار خوبی است زیرا کارگران سهمی در برنامه های ایمنی و بهداشت دارند .

 2- مرور تاریخچه حوادث:

مرور تاریخچه حوادثی که نیاز به استراحت داشته اند و همچنین شبه حوادث با مشارکت کارگران بسیار حیاتی است.

 3- بحث و گفتگو با کارگران در مورد خطراتی که آنها در حین انجام کار مشاهده می کنند بسیار مهم است.اگر خطری سلامتی کارگر را تهدید می کند باید واکنش مناسبی جهت جلوگیری از وقوع آن داد.

بسیاری از مشاغل پیچیده بوده و برای آنالیز آنها نیاز به مطالعه فراوان وجود دارد. برای این مشاغل ابتدا باید ریسکهای غیر قابل قبول را شناسایی و سپس کنترل کرد.

 4- طبقه بندی و اولویتگذاری در خطرات شغلی

ابتدا باید لیستی از مشاغل و ریسکهای غیرقابل قبول مربوط به آنها تهیه کردسپس شدت وقوع و احتمال آنها را بررسی کرد.این مشاغل باید در اولویت بندی شما جزء ردیفهای اول باشند.

 5- مشاهده کارها و فرآیندها

تقریبا هر کاری برای انجام روش و اصولی دارند.برای شروع کارباید لیستی از تمام حرکات و پوسچرهای کارگران در حین انجام کار تهیه گردد. مطمئن باشید اطلاعات شما کافی است.در ضمن بخاطر داشته باشید بسیاری از کارها شبیه به هم بوده و نیازی به دوباره کاری نیست.پس از آن تمام مراحل را با کارگران مرور کنید. در چنین شرایطی استفاده از فیلمبرداری و عکس برداری می تواند بسیار مفید باشدبویژه برای مشاغل پیچیده.

 

چگونه خطرات محیط کار را شناسایی کنیم؟

آنالیز خطرات شغلی یک تمرین جهت شناسایی کار می باشد.بنابراین اهداف انجام کار باید شامل موارد زیر باشد:

ü       چه چیز می تواند نادرست باشد؟

ü       پیامدها چه هستند؟

ü       چگونه افزایش می یابند؟

ü       سایر فاکتورهای کمکی چه می باشند؟

ü       چگونه یک خطر رخ می دهد؟

برای اینکه آنالیز خطرات شغلی کاربردی و مفید باشد جواب پرسشهای فوق اهمیت زیادی دارد.توضیح خطرات ما را در راه تلاش برای خدف یا کنترل آنها کمک می کند.

توضیح خطرات

v      کجا اتفاق می افتند؟ (محیط کار)

v      چه کسی یا چه چیزی باعث بوجود آوردن آنها می شوند؟

v      چه عاملی سبب حادثه می شود؟

v      چه پیامد و نتیجه ای در اثر حادثه رخ می دهد؟

 

 یک نمونه فرم طراحی شده در پیوست 3 به شما در سازمان دادن به اطلاعاتتان کمک می کند.

در واقع یک خطر دارای عامل بوجود آورنده می باشد.به مثال زیر توجه کنید:

در کارگاه ماشین آلات (محیط) و در حین تمیز کردن قسمت برنده وگردنده دستگاه(عامل) دست کارگر(تماس) با پولی گردنده برخورد می کند.پولی دست را به داخل کشیده باعث صدمه شدید انگشتان (پیامد) می شود.

از مثال فوق سوالات زیر باید پرسیده شود:

 الف- چه چیزی می توانست اشتباه باشد؟ورود دست کارگر به منطقه خطرناک ماشین

ب- پیامد چیست؟ صدمه شدید و حتی له شدن یا قطع شدن انگشتان

ج- چگونه اتفاق رخ داده است؟ اتفاق زمانی رخ داده که کارگر سعی داشته قسمت برنده و گردنده دستگاه را تمیز کند.بطور قطع اگر پولی در گردش نبود هیچ گاه این حادثه رخ نمی داد.(دستگاه خاموش بود)

د- سایر عوامل کمک کننده چه هستند؟

این خطر خیلی سریع رخ داده است بطوریکه به کارگر فرصت نداده تا از وقوع آن و درگیری دست با پولی جلوگیری کند.این نکته بسیار مهم است زیرا در تشخیص شدت و احتمال خطر و در نهایت کنترل آن کمک می کند.

ه- احتمال خطر چگونه است؟

تعیین احتمال نیاز به داوری زیادی دارد. اگر ما شبه حادثه داشتیم احتمال وقوع بالا بود. اگر پولی براحتی دردسترس است یک موضوع قابل بحث می باشد.در این حادثه احتمال وقوع بالا است زیرا هیچگونه حفاظی روی دستگاه وجود نداشت و اپراتور عملیات خود را زمانی انجام داده که دستگاه در حال کار بوده است.

 

مثال بعدی: ماشین سنگ سمباده

گام اول: جعبه قطعات آهن در سمت راست و دقیقا" زیر سنگ قرار دارد.

گام دوم: اپراتور قطعه را برداشته سمباده می زند.

گام سوم: آهن سمباده زده شده در سمت چپ دستگاه داخل جعبه قرار می گیرد.

 

تمام موارد فوق داخل یک فرم پر می شود.نمونه فرم در صفحه بعد موجود است.

 

·         شرح کار:کارگر برای سمباده زنی آهنها را از جعبه سمت راست دستگاه بر می دارد.هر قطعه حدود 15 پوند(8 کیلوگرم) وزن دارد.کارگر در هر ساعت 20-30 قطعه را سمباده می زند.

·         توضیح خطرات: افتادن قطعه روی پا( وزن قطعه می تواند آسیب جدی به پا و انگشتان وارد کند)، بریدگی دست بوسیله لبه های تیز قطعه ها، بوجود آمدن بیماریهای اسکلتی و ماهیچه ای در اثر بلند کردن قطعه ها،

·         کنترل خطرات: انتقال قطعه ها به نزدیکی سنگ سمباده و قرار گرفتن روی میز قابل تنظیم یا پالت قابل تنظیم، استفاده از کفش ایمنی و زیرپایی، استفاده از عینک ایمنی، استفاده از دستکش مقاوم در برابر بریدگی، آموزش به کارگر که در حین بلند کردن بار به کمر خود چرخش ندهد، استفاده از گیره برای بلند کردن قطعه ها

برای تمام مشاغل باید جدول فوق پر شود.

 

چگونه از خطرات پیشگیری بعمل آوریم؟

 ابتدا پس از پر کردن فرمهای خطر راههای کنترل آنها را با کارگران بررسی کنید.(برای اطلاعات بیشتر به پیوست 1 مراجعه کنید). بهترین و موثرترین راه کنترل روشهای مهندسی است بطوریکه بتوان ماشین یا محل کار کارگر را جهت کاهش تماس با خطرات کاهش داد.همچنین می توان از روشهای مدیریتی در کنترل خطرات استفاده کرد.البته برای کسب اطلاعات بیشتر می توان از سایت www.osha.gov  استفاده کنید.

 

 چرا باید آنالیز شغلی را بازنگری کنیم؟

 بازنگری دوره ای آنالیز خطرات شغلی به شما در کاهش آسیبها و حوادث موجود در محیط کار کمک می کند.همچنین در حین بازنگری خطرات جدید و یا از قلم افتاده مشخص خواهند شد.بازنگری آنالیز خطرات شغلی زمانی اختصاصی تر خواهد شد که در یک شغل ویژه بیماری و یا آسیب وجود داشته باشد.بر پایه این اطلاعات جهت جلوگیری از بروز حوادث مشابه بغضی مواقع لازم است شیوه کار را تغییر داد.بنابراین در این شرایط(تغییر شیوه کار) آموزش مجدد کارگران و آشنایی آنها با شیوه جدید انجام کار الزامی می باشد.

 

چه زمانی می توان از افراد خبره در امر آنالیز خطرات شغلی استفاده نمود؟

در صورت پیچیده بودن شیوه انجام کار توسط کارگران نیاز به افراد خبره و آشنا به آنالیز شغلی ضروری می باشد.

 

پیوست 1

راههای کنترل خطر

اطلاعات بدست آمده در مورد آنالیز خطرات شغلی زمانی کاربردی و موثر می شوند که بتوانیم خطرات را کنترل کنیم.

راههای کنترل خطرات عبارتند از:

ü      

اضافه کن به: Add to your del.icio.us del.icio.us | Digg this story Digg
  • email ارسال ایمیل به دوست
  • print پرینت نسخه
  • Plain text متن کشف
تگها
تگی برای این مطلب نیست
سنجش این مطلب
0